Monumentale abdijtrap van Pairi Daiza in volle glorie hersteld.
Deze zomer voerden vakmensen een gerichte restauratie uit om de authenticiteit van dit in 1776 gebouwde bouwwerk te behouden.
De monumentale trap van de voormalige abdij van Cambron werd in 1776 gebouwd in het hart van het nu geklasseerde domein. Via deze zorgvuldige ingreep blijft de authenticiteit ervan behouden en tegelijkertijd werden de stabiliteit en veiligheid te versterkt.
Deze monumentale trap overspant de Dender en getuigt van een van de meest welvarende periodes voor de abdij van Cambron. Door zijn afmetingen, de drie trappenpartijen en de stenen balustrades getuigt het bouwwerk van een weelde die ver afstaat van de soberheid die traditioneel met de cisterciënzers wordt geassocieerd.
Deze weelde is overigens niet onopgemerkt gebleven. In 1783, slechts zeven jaar na de bouw van de trap, deelde keizer Jozef II, een hervormingsgezinde vorst, Cambron in bij de zogenaamde „nutteloze” kloosters en besloot hij tot de opheffing ervan, in het kader van een hervorming gericht op contemplatieve religieuze gemeenschappen die hij als nutteloos voor de samenleving beschouwde.
Volgens een overlevering zou de keizer, toen hij de trap ontdekte, deze hebben omschreven als „een van de mooiste van Europa”, maar tegelijkertijd hebben betwijfeld „of hij naar het paradijs leidt ”. Hoewel de authenticiteit van deze uitspraak niet vaststaat, illustreert deze anekdote het contrast tussen het cisterciënzerideaal van eenvoud en de pracht en praal die Cambron aan het einde van de 18e eeuw had bereikt.
Bijna 250 jaar later blijft de monumentale trap van Pairi Daiza een van de meest zichtbare getuigen van dit bijzondere hoofdstuk in de geschiedenis van Cambron.
.jpg)
.jpg)
Authenticiteit centraal bij de restauratie
De trap, die vandaag door miljoenen bezoekers van Pairi Daiza wordt gebruikt, wordt blootgesteld aan een bezoekersaantal dat in geen verhouding staat tot dat waarvoor hij oorspronkelijk was ontworpen. Naast deze drukte zijn er ook de gevolgen van tijd, water en begroeiing, waardoor een gedeeltelijke restauratie noodzakelijk was geworden.
Gedurende bijna twee maanden heeft een team van vier gespecialiseerde ambachtslieden uit de regio Centre (Henegouwen), samen met de teams van de afdeling Infrastructuur van Pairi Daiza en een bouwkundig ingenieur, gewerkt met één doel voor ogen: de trap in zijn authentieke glorie herstellen zonder het karakter ervan aan te tasten.
Een deel van de blauwe stenen, de treden en de balustrades werd daarom zorgvuldig gedemonteerd en in de werkplaats gerestaureerd, alvorens ter plaatse op ambachtelijke wijze weer te worden gemonteerd. Er hoefde geen materiaal te worden vervangen. De bakstenen muren werden hersteld, de voegen vernieuwd en de structuur versterkt. Zelfs bepaalde scheuren in de stenen werden opgevuld met blauwsteenpoeder, om het oorspronkelijke materiaal en het uiterlijk te behouden.
Dankzij dit nauwgezette werk kunnen de hedendaagse eisen op het gebied van stabiliteit en veiligheid worden verzoend met het essentiële: het behoud van de historische uitstraling, de originele materialen en de volledige authenticiteit van dit historische bouwwerk.
Het werken aan een historisch bouwwerk brengt specifieke beperkingen met zich mee. Het demonteren, restaureren en opnieuw monteren van de onderdelen is zorgvuldig bestudeerd om de materialen, de technieken en het uiterlijk van de trap te respecteren.
Hoewel de trap op de monumentenlijst staat, heeft Pairi Daiza de volledige kosten van de restauratie voor zijn rekening genomen.
Een tuin die het hele jaar door onderhoud vereist
Zorgen voor Pairi Daiza betekent elke dag zorgen voor de dieren, de tuinen, de stenen, de architectuur en het erfgoed.
De tuin is elke dag van het jaar geopend en sommige van deze werkzaamheden worden in het bijzijn van de bezoekers uitgevoerd, waarbij ervoor wordt gezorgd dat de overlast zo veel mogelijk wordt beperkt, zodat de bezoekers hun betoverende reis doorheen de tijd en werelden kunnen blijven beleven.
Johan Vreys