Twee trends in eigen land: dieren in nood helpen in Pairi Daiza
Nieuwe cijfers van Pairi Daiza Foundation: Le Refuge ziet een daling, Géraldine’s Heaven een stijging.
In 2025 hebben Pairi Daiza en de Pairi Daiza Foundation meer dan 2 miljoen euro besteed aan 36 natuurbeschermings- en onderzoeksprojecten over de hele wereld, waaronder het herstel van natuurlijke habitats, wetenschappelijk onderzoek en de herintroductie van bedreigde diersoorten. De bijhorende activiteiten in het Park zelf maken de balans van het voorbije werkjaar. Twee contrasterende trends illustreren zowel de positieve effecten van de bewustmaking bij het publiek als de dringende noodzaak om de lokale biodiversiteit beter te beschermen.
Een bemoedigende daling van het aantal in de steek gelaten dieren permanent opgevangen door het opvangcentrum Le Refuge
Het opvangcentrum Le Refuge werd opgericht in 2003 en vangt voornamelijk verlaten of in beslag genomen reptielen, schildpadden en andere amfibieën op. In 2025 nam de Pairi Daiza Foundation 480 dieren permanent op, tegenover 529 in 2024, een daling van ongeveer 9%. Hiervan werden er 462 achtergelaten door hun eigenaars, tegenover 508 in 2024. Andere nieuwkomers zijn afkomstig van vondsten op straat (5 dieren) of inbeslagnames door de Belgische autoriteiten (13 dieren - FOD CITES, FOD Dierenwelzijn, politie).
"Deze duurzame dalende trend is duidelijk een positief teken. In 2019 ontvingen we nog meer dan 700 exemplaren. Dat is nog steeds te hoog, maar de daling is niet te verwaarlozen", benadrukt Christophe Remy, wetenschappelijk adviseur van het opvangcentrum Pairi Daiza Foundation.
Minder dieren achtergelaten, maar de inzet wordt nog steeds onderschat
Onder de dieren opgevangen in 2025:
- 472 reptielen, waaronder
- 245 rood- of geelgevlekte schildpadden (Trachemys scripta),
- 175 andere schildpadden,
- 16 hagedissen,
- 36 slangen;
- 5 vogelspinnen;
- 3 amfibieën.
De dalende tendens is vooral duidelijk bij invasieve exotische schildpadden (Trachemys scripta), waar het aantal overgedragen individuen duurzaam afneemt: 386 in 2022, 377 in 2023, 317 in 2024 en 245 in 2025.
"We zien duidelijk de effecten van de Europese wetgeving op invasieve soorten. Het momentum is bemoedigend", voegt Christophe Remy toe.
De Refuge van de Pairi Daiza Foundation herinnert ons eraan dat het aanschaffen van een reptiel of amfibie een verbintenis op lange termijn is: deze dieren vereisen strikte leefomstandigheden, specifieke zorg en expertise die veel particulieren nog steeds onderschatten.
Wilde dieren: verhoogde activiteit bij Géraldine's Heaven
Geraldine's Heaven, het dierenhospitaal en revalidatiecentrum voor inheemse wilde dieren van de Pairi Daiza Foundation gaf daarentegen reeds deze zomer een duidelijk alarm signaal. In 2025 werden er in totaal 163 wilde dieren in nood opgevangen, tegenover 111 in 2024.
De activiteit is sterk seizoensgebonden, met een piek tussen maart en oktober. Mei 2025 was een recordmaand, met 38 opgevangen, wilde dieren met nood aan intensieve verzorgen.
Deze werking werd ingehuldigd op 13 oktober 2023 en speelt een unieke rol binnen het netwerk van hulp aan wilde dieren in België: het ontvangt niet rechtstreeks dieren van particulieren, maar fungeert als tweedelijnscentrum, ter ondersteuning van de 17 erkende CREAVES (Centres de Revalidation pour Espèces Animales Vivant à l’État Sauvage), wanneer gespecialiseerde zorg of specifieke infrastructuur nodig zijn. Deze missie wordt uitgevoerd door een team van dierenverzorgers en dierenartsen, ondersteund door 16 vrijwilligers, wier dagelijkse inzet essentieel is.
Van in het begin werd er ook samengewerkt over de taalgrens heen met SOS Wilde Dieren uit Geraardsbergen. De voorbije jaren raakten deze teams echt op elkaar ingespeeld:
"We vergeten nooit de voldoening om gerevalideerde dieren terug in hun natuurlijke biotoop te zien vertrekken, zeker zij wiens leven aan een zijden draad hing: een egel gescalpeerd door een grasmaaier konden we na maanden intensieve zorgen terugbrengen naar zijn oorspronkelijke leefomgeving. Ook het egeltje met een uitgestulpte einddarm werd succesvol geopereerd en kreeg een tweede kans. Bovendien deelt Pairi Daiza deze verhalen met zijn bezoekers. Zo redden we niet enkel individuen, maar worden ook de mensen bewust van hun impact op de dieren in hun tuin of straat. We mogen beroep doen op het team dierenartsen en verzorgers van Pairi Daiza, hun ervaring, passie en kennis maken echt het verschil. Het leuke aan onze samenwerking is de uitwisseling van tips en tricks en de wederzijdse waardering voor elkaars werk." Nancy Van Liefferinge en Filip Berlengee van het Geraardsbergse opvangcentrum SOS Wilde Dieren
Egels: onfortuinlijke koplopers als slachtoffers van onze wegen en tuinen
De geregistreerde vogels en zoogdieren vormen een lijst met een opvallende diversiteit, maar er is een sterk overwicht aan kleine zoogdieren vast te stellen, in het bijzonder egels, met 53 verzorgde exemplaren in 2025 (vergeleken met 37 in 2024), dat wil zeggen bijna een derde van de opnames.
Als slachtoffers van verkeersongevallen, versnippering van habitats en verwondingen door tuingereedschap, betalen egels een zware prijs voor menselijke activiteiten. Sinds oktober 2024 is hun status op de rode lijst van de IUCN gewijzigd van "Minst Zorgwekkend" naar "Bijna Bedreigd".
Andere verzorgde zoogdieren zijn
- reeën (9 individuen),
- marters (6),
- rode eekhoorns (6).
Bij de vogels staat de buizerd bovenaan de lijst met 6 individuen, gevolgd door de torenvalk (4) en de kerkuil (3).
Vandaag worden in Géraldine's Heaven twee buizerds, een bosuil en tien egels verzorgd.
Het belang van bewustmaking
Deze twee uiteenlopende cijfers herinneren ons aan het belang en effect van bewustmaking. Pairi Daiza zal bewustmakingscampagnes voortzetten en opvoeren, zowel op het vlak van verantwoorde adoptie als van leven met wilde dieren. Het beschermen van dieren in nood, of ze nu uitheems of lokaal zijn, blijft een fundamenteel collectief engagement om hen een tweede kans te geven.
Zo delen we regelmatig beelden van deze kwetsbare en herstellende dieren op de Nederlandstalige Facebookpagina om onze fans ook van de biodiversiteit in hun eigen tuinen te overtuigen.
Johan Vreys