Van Pairi Daiza tot Ecuador: nieuw project beschermt uniek leefgebied van tropische vlinders
Met het Kalymé-project bundelen Pairi Daiza, de Pairi Daiza Foundation en de Stichting Monowa hun krachten om een toevluchtsoord voor biodiversiteit te behouden in het hart van de Chocó Andino, een van de regio’s met de grootste vlinderrijkdom ter wereld.

In het hart van een van de meest biodiverse regio's ter wereld
Het Kalymé-project heeft tot doel ongeveer 50 hectare bos in de regio Mindo, rond het landgoed Quinta de Goulaine, in het hart van de Chocó Andino in Ecuador duurzaam te beschermen. De Chocó Andino, gelegen op de westelijke helling van de Andes, is sinds 2018 door de UNESCO erkend als biosfeerreservaat. Op het kruispunt van de regenwouden van de Chocó en de tropische Andes herbergt dit gebied een uitzonderlijke biodiversiteit.
Ecuador telt bijna 4.000 soorten dagvlinders, tegenover zo’n honderd in België. In de regio Mindo leven er enkele honderden naast een grote verscheidenheid aan vogels, orchideeën en andere dier- en plantensoorten. Deze rijkdom wordt echter bedreigd door ontbossing, versnippering van leefgebieden en klimaatverandering.
De bescherming van de vlinders hangt dus samen met de bescherming van hun leefgebied. Hun voortbestaan hangt met name af van specifieke planten, die onmisbaar zijn voor de ontwikkeling van hun rupsen. Door het bos te behouden, blijven de ecologische interacties in stand die essentieel zijn voor dit hele ecosysteem.
De in Andalusië gevestigde Stichting Monowa zet zich in voor het behoud van vlinders, het delen van wetenschappelijke kennis en bewustmaking rond biodiversiteit. Voortbouwend op de ervaring van het entomologisch centrum Monowa, dat jaarlijks duizenden bezoekers ontvangt om de wereld van de vlinders te ontdekken, ontwikkelt de stichting projecten die onderzoek, wetenschappelijk erfgoed, onderwijs en de bescherming van natuurlijke habitats combineren.
De samenwerking binnen Kalymé wil verder gaan dan louter het behoud van een natuurgebied: de gezamenlijke ambitie is het tot stand brengen van een duurzaam natuurbeschermingsproject, waarin de bescherming van habitats, wetenschappelijk onderzoek, bewustmaking en de betrokkenheid van lokale actoren worden gecombineerd. Om deze ambitie te verwezenlijken, verbinden Pairi Daiza en de Pairi Daiza Foundation zich ertoe 200.000 euro in het project te investeren.
„Vlinders beschermen betekent veel meer dan alleen deze fascinerende soorten beschermen. Het betekent het behoud van een heel bos, de planten waarvan ze afhankelijk zijn en de talloze levensvormen die hun leefgebied delen. Deze samenwerking met de Stichting Monowa illustreert perfect onze overtuiging: om soorten te behouden, moeten we in de eerste plaats zorg dragen voor de ecosystemen waarin ze leven.” Fanny Cloutier, verantwoordelijke voor de natuurbeschermingsprogramma’s van de Pairi Daiza Foundation.
Wetenschap ten dienste van natuurbehoud
Op termijn wil Kalymé uitgroeien tot een internationaal referentiepunt voor kennis en het behoud van tropische vlinders. Naast de bescherming van het bos wil het project een echt wetenschappelijk en educatief platform rond vlinders en hun ecosystemen ontwikkelen.
Deze ambitie is gebaseerd op de gedeelde overtuiging en ervaring: een doeltreffend behoud van de biodiversiteit moet op de lange termijn zijn gericht, steunen op gedegen wetenschappelijke kennis en de lokale actoren erbij betrekken.
Aan de hand van biodiversiteitsinventarisaties en een eerste nulmeting van de toestand van het bos zullen de aanwezige soorten en de kenmerken van hun omgeving in eerste instantie in kaart worden gebracht. De stapsgewijze uitbouw van wetenschappelijke opvolgingsprogramma's, in het bijzonder gericht op vlinders, bestuivers en de flora, zal vervolgens bijdragen aan een beter begrip van de dynamiek van dit ecosysteem, het vaststellen van beschermingsprioriteiten en het bepalen van gerichte beschermingsmaatregelen.
Vlinders zijn bijzonder gevoelig voor veranderingen in hun leefomgeving, zo vormen ze zichtbare en waardevolle indicatoren voor de gezondheid van ecosystemen.
Op langere termijn wil Kalymé ook de uitwisseling van kennis, educatieve initiatieven en de ontwikkeling van gespecialiseerde activiteiten rond vlinders bevorderen. Het doel is om van dit gebied niet alleen een beschermd natuurgebied te maken, maar ook een plek van kennis, kennisoverdracht en samenwerking, in een aanpak die het behoud van de biodiversiteit en duurzame lokale ontwikkeling met elkaar verzoent.
Bewustwording voor een betere bescherming
Het overdragen van kennis en het bewustmaken van het publiek vormen een andere essentiële pijler van Kalymé. Door de ontdekkingen op het terrein te delen, willen de twee stichtingen een zo breed mogelijk publiek in staat stellen de rol van vlinders in ecosystemen en de nauwe banden tussen soorten en hun leefgebieden beter te begrijpen.
Met Edenya, de grootste overdekte tropische tuin ter wereld, nodigt Pairi Daiza zijn bezoekers nu al uit om de rijkdom en kwetsbaarheid van tropische ecosystemen te ontdekken, met name in een vlindertuin van meer dan 1.500 m².
Het Kalymé-project bouwt hierop voort met concrete instandhoudingsmaatregelen in de natuurlijke omgeving, en opent tegelijkertijd nieuwe perspectieven voor onderzoek, kennisoverdracht en de bescherming van tropische vlinders op de lange termijn.
Johan Vreys






